Fillon Konferenca dyditore pėr Shėndetin riprodhues
 |
|
Prishtinė, mė 21.5.2009
|
| Nėn patronatin e Presidentit tė Republikės sė Kosovės, Dr. Fatmir Sejdiu, filloi Konferenca dy ditore Ditėt kosovare tė Shėndetit riprodhues me pėrkujdesje organizative tė Kėshillit kosovar pėr Shėndetin e Nėnės dhe fėmijės, Shoqatės sė gjinekologėve dhe obstetėrve, Shoqata e Pediatėrve tė Republikės sė Kosovės, Instituti Kombėtar i Shėndetėsisė Publike dhe Shoqata e Mamive tė Kosovės. Konferenca parashihet tė zhvillohet me sesione profesionale, me pjesėmarrje tė ekspertėve vendor dhe ndėrkombėtar. Dr. Shefqet Lulaj, kryetar i Kėshillit pėr Shėndetin e Nėnės dhe fėmijės nė fjalėn e hapjes falėnderoi tė gjithė ata qė kontribuan pėr uljen e vdekshmėrisė sė fėmijėve tė porsalindur dhe nėnave e cila ka tendencė tė vazhdueshme tė rėnies si dhe publikimin e Raportit pėr Gjendjen perinatale pėr vitet 2000-2008. Fjala e Ministrit tė Shėndetėsisė sė Republikės sė Kosovės, Alush Gashi nė Konferencėn Ditėt kosovare tė Shėndetit riprodhues: Tė nderuara Zonja e Zotėrinj, pjesėmarrės nė kėtė Konferencė, E nderuara Kryesi e punės, Pėrgėzoj Kėshillin Organizativ pėr organizimin e Konferencės vjetore Ditėt Kosovare tė Shėndetit Riprodhues e cila paraqet vazhdimsinė e konferencave vjetore kushtuar shėndetit perinatal nė vendin tonė. Kjo konferencė tanimė tradicionale, ėshtė rezultat i punės sė pėrbashkėt tė Komitetit Kosovar pėr Shėndetin e Nėnės dhe tė Fėmijės- si organ i themeluar nga Zyra pėr shėndetin e nėnės, fėmijės dhe shėndetin riprodhues dhe tė Shoqatės sė Gjinekologėve& Obstetėrve tė Kosovės, Shoqatės sė Pediatėrve tė Republikės sė Kosovės, Shoqatės sė Mamive tė Kosovės dhe tė Institutit Kombėtar tė Shėndetit Publik tė Kosovės. Kėtė vit po shohim njė Konferencė me koncept mė tė ndryshuar dhe tė plotėsuar nė tė cilėn do tė trajtohen-si nga ekspertėt vendor ashtu edhe ata ndėrkombėtar- ēėshtje dhe tema nga fusha e perinatologjisė, pediatrisė dhe shėndetit publik. Organizimi i seminareve tė ndryshme paraqet risi dhe e begaton si programin e konferencės, ashtu edhe vetė profesionistėt dhe cilėsinė e shėrbimeve shėndetėsore nga kjo fushė. Ministra e Shėndetėsisė ėshtė e pėrkushtuar pėr shėndetin e nėnės dhe tė fėmijės dhe ajo mbetet prioritet i politikave tė sajė deri sa tė arrihet tė realizohet njė fillim i shėndetshėm i jetės dhe derisa tė pėrmirėsohen indikatorėt e morbiditetit e tė mortalitetit perinatal dhe maternal. Raportet vjetore tė dalura nga kėto konferenca ishin njė dokument i mirė pėr tu bazuar dhe orientuar me synimet dhe aktivitetet tona. Jemi duke i realizuar rekomandimet. Tani kemi edhe Zyrėn pėr Shėndetin e Nėnės dhe Fėmijės e cila pėrcjellė nga afėr tė gjitha ato qė kanė tė bėjnė me shėndetin e nėnės, tė fėmijės dhe shėndetin riprodhuese. Vdekshmėria perinatale prej 20.6 , ndonėse nė pėrmirėsim vazhdon tė jetė e lartė dhe e pa pranueshme, ashtu si edhe ajo materiale. Tė nderuar profesionistė! Mė lejoni tė konstatoj se pėrkundėr mundėsive dhe buxhetit tė limituar qė kemi, nuk janė tė pakta investimet dhe angazhimet tona qė tė tejkalohet kjo gjendje. Shumė raporte dhe studime flasin se Kosovės dhe kėtyre shėrbimeve nuk u mungojnė resurset njerėzore e as profesionale, nuk u mungojnė objektet dhe as hapėsirat. Janė siguruar edhe pajisje dhe aparatura bazike dhe gjithashtu janė realizuar shumė trajnime tė tė gjitha profileve. Por, akoma ka vėshtirėsi nė implementimin e praktikave tė mira dhe tė dėshmuara nė fakte. Duhet planifikim me i mirė, duhet qasje e re. Nga kjo Konferencė presim qėndrime tė prera se duhet ndėrruar kėto praktika, se duhet shtuar pėrpjekjet nė kėtė fushė. Me organizim te ri do tė pėrforcojmė Zyrėn pėr shėndetin e nėnės dhe tė fėmijės me shėndetin riprodhues. Strategjia e re Sektoriale tė Shėndetėsisė, krijonė mundėsi pėr tė reviduar edhe Strategjinė e Shėndetit Riprodhues dhe Strategjinė e zhvillimit tė fėmijės dhe tė adoleshentit si dokumente bazike tė politikave shėndetėsore pėr nėnėn dhe fėmijėn e tė cilat do tė ndikojnė shumė nė pėrmirėsimin e kėtyre indikatorėve. Zonja dhe zotėrinj, Rezultatet e arritura nuk janė pėr tu anashkaluar, duhet ecur dhe avansuar edhe mė tutje sepse akoma qėndrojmė prapa shumė vendeve tė kontinentit. Profili demografik dhe epidemiologjik i Kosovės po ndryshon, e po ndryshojnė edhe shkaktarėt e sėmundjeve dhe tė vdekjeve, andaj sistemi ynė shėndetėsor dhe vetė profesionistėt duhet tė pėrgatiten akoma mė mirė pėr tu ballafaquar me sfidat e reja; Resurset njerėzore dhe ato fizike (objektet, pajisjet dhe inventari) duhet sistemuar dhe shpėrnda nė harmoni me nevojat dhe kėrkesat, nė veēanti shėrbimet e materniteteve dhe kuadrin mjekėsor specialistik (gjinekolog dhe obstetėr, pediatėr dhe neonatolog); Duhet rritur cilėsinė e kujdesit shėndetėsor duke mos e anashkaluar edhe ofertėn e cila vjen nga sektori privat; Jemi tė pėrkushtuar pėr pėrmirėsimin e financimit tė kujdesit shėndetėsor dhe administrimin/menaxhimin e tij. |
|
